สุขจากการพัฒนา ตอน ศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริเกื้อกูลชุมชน

ชาวบ้านนาเลา อำเภอภูพาน จังหวัดสกลนคร รวมตัวกันจัดตั้งเป็นกลุ่มอาชีพต่างๆ นำผลผลิตมาวางจำหน่ายสร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัว

ดวงตา ดากาวงศ์ ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านนาเลา จังหวัดสกลนคร ให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์เล่าถึงจุดเริ่มต้นการจัดตั้งกลุ่มอาชีพต่างๆว่า แต่เดิมว่างงานหลังจากการทำนา เมื่อพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จมายังตำหนักภูพานราชนิเวศน์ และพระราชทานพระราชดำริให้สำรวจความต้องการของชาวบ้านว่าต้องการเป็นหมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริหรือไม่ ตนและเพื่อนบ้านจึงสมัครเข้าร่วมเป็นสมาชิกของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ เมื่อเข้าไปอบรมและได้รับปัจจัยการผลิตเบื้องต้น จึงนำมาผลิตของใช้ในครัวเรือน เริ่มต้นด้วยสบู่และแชมพูสมุนไพร น้ำยาล้างจาน โดยจัดตั้งเป็นกลุ่มแม่บ้านผลิตน้ำยาเอนกประสงค์บ้านนาเลาในปี 2547 มีสมาชิกเริ่มต้น 53คน จากนั้นศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯได้ส่งเจ้าหน้าที่มาดูแลและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้กับชาวบ้านอย่างต่อเนื่อง

ต่อมาปี 2551 งานกิจกรรมข้าวของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ ได้ชักชวนให้แปรรูปข้าวอินทรีย์ที่ปลูกอยู่เป็นข้าวฮาง สมาชิกบางส่วนจึงแยกตัวออกมาเป็นกลุ่มข้าวฮางงอก พร้อมสร้างเครือข่ายในการผลิตข้าวสารอินทรีย์และข้าวฮางงอกบรรจุถุงจำหน่าย โดยก่อนเกิดการแพร่ระบาดของโควิด 19 ทางกลุ่มมีสต็อกข้าวเปลือก 70-80ตัน หลังจากผ่านพ้นภาวะวิกฤตดังกล่าว ปัจจุบันมีเครือข่ายในอำเภอเต่างอยและอำเภอเมืองสกลนครที่สามารถส่งข้าวเปลือกมาแปรรูปที่กลุ่ม 700ไร่ มีสต็อกข้าวเปลือก ประมาณ1,000 กิโลกรัม

นอกจากการผลิตข้าวฮางงอกและของใช้ในบ้านแล้ว นางบองมา วิชัยคำ สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านนาเลา ในฐานะประธานกลุ่มทอผ้าฯ เล่าว่าหลังจากไปร่วมกันขายสินค้ากับกลุ่ม ได้เห็นร้านค้าอื่นนำผ้าขาวม้าและผ้าห่มทอมือมาจำหน่าย ทางกลุ่มจึงสนใจและนำผ้าทอที่ทำตามภูมิปัญญาท้องถิ่นอยู่แล้วมาจำหน่ายบ้าง โดยได้แยกกลุ่มออกมาเป็นกลุ่มทอผ้า

กลุ่มวิสาหกิจบ้านนาเลา ได้รับการแต่งตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ สามารถรองรับผู้สนใจเข้าอบรมเรียนรู้ได้ 100-120 คน ดวงตาเปิดเผยว่าผู้ที่สนใจเข้ามาขอความรู้ มีหลากหลายช่วงวัย ทั้งเพื่อนบ้านในละแวกใกล้เคียงที่ต้องการความรู้ด้านสมุนไพร กลุ่มสตรีและผู้สูงอายุที่ต้องการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ และเด็กนักเรียนที่มาขอข้อมูลทำรายงาน

โดยตนเองนั้นถ่ายทอดหลักคิดให้กับผู้เข้าเรียนรู้ที่ศูนย์ว่า ขอให้นำพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาใช้ในชีวิตประจำวัน คือทำใช้เองกินเอง เหลือใช้แล้วขาย ไม่ต้องหวังรวย แค่พออยู่พอกิน

พระมหากรุณาธิคุณที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้กับปวงชนชาวไทย และจัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นแหล่งความรู้ให้กับพสกนิกรได้พัฒนาอาชีพ และขยายผลให้กับชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านนาเลา หนึ่งในศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ ที่ได้รับโล่และเกียรติบัตรจากสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ หรือ สำนักงาน กปร. ยังคงเดินหน้าต่อยอดแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เผยแพร่องค์ความรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงออกไปยังชุมชน เพื่อเกื้อกูลช่วยเหลือซึ่งกันและกัน สร้างสังคมที่เข้มแข็งอย่างยั่งยืน

 

บทความโดย สุวินา เอี่ยมสุทธา.