บทความเฉลิมพระเกียรติ เรื่อง เชิดชูเกียรติศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริในภาคอีสานตอนบน

โล่เชิดชูเกียรติเหล่านี้ เป็นสิ่งแสดงถึงความสามารถของเกษตรกรรอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ.ภูพาน จ.สกลนคร  โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยบางทรายตอนบนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำก่ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  ที่เข้ามารับความรู้และนำไปปฏิบัติจนประสบผลสำเร็จ และผ่านเกณฑ์การคัดเลือก รวมทั้งสิ้น 221 แห่ง

โดยเกษตรกรได้เข้ารับมอบโล่พร้อมเกียรติบัตร ศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ 2567 จากนางสุพร ตรีนรินทร์ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ หรือ สำนักงาน กปร.

ในปี 2567นี้มีศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ และศูนย์สาขา รับโล่พร้อมเกียรติบัตร ซึ่งมีความรู้ความเชี่ยวชาญในด้านเกษตรทฤษฎีใหม่ และเกษตรผสมผสาน ผ่านการประเมิน จำนวน 43 แห่ง แบ่งเป็นศูนย์เรียนรู้ฯ ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ 35 แห่ง ศูนย์เรียนรู้ฯ ของโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยบางทรายตอนบนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 2 แห่ง ศูนย์เรียนรู้ฯ ของโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำก่ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 3 แห่ง และศูนย์เรียนรู้ฯ ของโครงการพัฒนาพื้นที่เกษตรน้ำฝนบ้านแดนสามัคคี (ลุ่มน้ำลำพะยัง) 3 แห่ง

นางทับทิม เพาะชม ได้รับโล่เชิดชูเกียรติ ศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ จ.กาฬสินธุ์ ภายใต้การดูแลของโครงการพัฒนาพื้นที่เกษตรน้ำฝนบ้านแดนสามัคคี (ลุ่มน้ำลำพะยัง)

แต่เดิมทำนาและไร่มันที่ดงหลวง เมื่อรัชกาลที่ 9เสด็จพระราชดำริเยี่ยมเยียนราษฎรที่อำเภอเขาวง ทำให้โครงการเกษตรทฤษฎีใหม่เข้ามาในพื้นที่ปี 2535 มีการขุดบ่อขนาดใหญ่ให้ชุมชน  นางทับทิมจึงเข้าร่วมกิจกรรมในปี 2539/2540 ได้รับการสนับสนุนขุดสระ 3ไร่โดยเกษตรกรสมทบทุน4,000บาท จากนั้นในปี 2545ได้เข้าเรียนรู้เกษตรทฤษฎีใหม่ เรียนรู้ด้านพืชและป่าไม้ ที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กระทั่งในปี 2552ได้เป็นเกษตรกรเครือข่าย

นางทับทิมเล่าว่าศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริของตนมีความโดดเด่นเรื่องพืชผักอินทรีย์และเพาะกล้าไม้ป่า อีกทั้งมีความต้องการช่วยเหลือคนที่ไม่มีที่ทำกิน ไม่มีแรงและต้นทุนการผลิต ให้เข้ามาพักแล้วเรียนรู้ด้านการเกษตรด้วยการทำเอง เพื่อสร้างรายได้เลี้ยงตนเอง

          ขณะที่นางเกศนี ชุมปัญญา ได้รับโล่เชิดชูเกียรติศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ บ้านหนองปลาดุก จ.สกลนคร ภายใต้การดูแลของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ในอดีตประสบปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ จึงเข้าร่วมอบรมที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯในปี 2549 เริ่มด้วยการปลูกพืชเสบียงอาหารสัตว์ แล้วเข้าร่วมอบรมรับความรู้อย่างต่อเนื่อง จนประสบความสำเร็จจากการปลูกกล้วยหอมทอง

ต่อมากล้วยหอมทองกระทบภัยแล้งจึงหันมาปลูกเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อจำหน่าย โดยจัดตั้งเป็นสหกรณ์ผลิตข้าวครบวงจรของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯเพื่อวางจำหน่ายที่สหกรณ์ และอบรมปลูกพืชผักสวนครัว ปัจจุบันมีผู้สนใจแวะเวียนเข้ามาเรียนรู้และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นด้านเกษตรกรรมอย่างต่อเนื่อง

จากพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่พระราชทานพระราชดำริในการจัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริให้เป็นแหล่งเรียนรู้และช่วยเหลือเกษตรกรในรูปแบบพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต เพื่อนำความรู้ไปต่อยอดพัฒนาอาชีพตามภูมิประเทศและภูมิสังคมของตนเอง ปัจจุบันได้มีการพัฒนาต่อยอดขยายผลเครือข่ายศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริฯ  ให้กระจายครอบคลุมทุกพื้นที่และสอดรับกับการเปลี่ยนแปลงของโลกภิวัฒน์ นำไปสู่การสร้างความยั่งยืนให้แก่เกษตรกร.

บทความโดย สุวินา เอี่ยมสุทธา

ขอบคุณภาพบางส่วนจากกองประชาสัมพันธ์ สำนักงาน กปร.