สุขจากการพัฒนา ตอน ศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ ศูนย์รวมชุมชน

ร้านขายสินค้าที่บริเวณน้ำพุร้อนดอยสะเก็ด แหล่งท่องเที่ยวของอำเภอดอยสะเก็ดจังหวัดเชียงใหม่ เป็นแหล่งรวบรวมสินค้าของชุมชน ที่นางดาวเรือง เจริญทรัพย์ เกษตรกรตำบลป่าเมี่ยง เป็นตัวแทนจำหน่ายให้ โดยเน้นลูกค้าที่เป็นนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมและอาบน้ำพุร้อนเพื่อสุขภาพ

ตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์เหล่านี้ เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ดาวเรืองใช้ในการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ไม่ว่าจะเป็นกล้วยอบพลังงานแสงอาทิตย์ ดอกเก๊กฮวย ดอกอัญชัญ ผลมะตูม ผลกระเจี๊ยบ ล้วนเป็นผลผลิตที่ดาวเรืองและครอบครัวปลูกไว้รอบบ้าน เป็นการนำผลผลิตมาเพิ่มมูลค่าและสามารถเก็บไว้รับประทานหรือจำหน่ายได้เป็นเวลานาน

ดาวเรืองเล่าว่า ในปี 2525 ทำเกษตรกรรมปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือมะขามหวาน แต่จากสภาพอากาศที่หนาวเย็นและมีความชื้นสูง ทำให้มะขามให้ผลผลิตไม่สม่ำเสมอ บางปีได้ผลผลิตดี บางปีได้ผลผลิตน้อย และยังเกิดเชื้อรา จึงได้เข้าเรียนรู้การทำเกษตรผสมผสานจากศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่อยู่ใกล้บ้าน ปรับเปลี่ยนพื้นที่มาปลูกผลไม้แบบผสมผสาน เช่น กล้วยน้ำว้า มะม่วง ลำไย มะขามป้อม ผักหวานป่า กระเจี๊ยบ ได้รับรายได้เพิ่มขึ้นจากแต่ก่อน พออยู่พอกิน

ดาวเรืองยังเข้าเรียนรู้จากศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เช่น การเลี้ยงกบนาโดยวิธีธรรมชาติ การเลี้ยงปลาดุก และการปลูกผักปลอดสารพิษ  ได้รับสนับสนุนพันธุ์สัตว์ ทั้งกบนา ปลานิล ปลาดุก อาหารสัตว์ วัสดุอุปกรณ์การเกษตรมาเป็นอุปกรณ์ตั้งต้น โดยดาวเรืองได้นำความรู้เหล่านี้มาประยุกต์ใช้กับพื้นที่ของตนเอง

ไม่เพียงนำความรู้มาปรับใช้ในการทำเกษตรกรรมในพื้นที่ ดาวเรืองยังมีใจเผื่อแผ่ ชักชวนเพื่อนบ้านที่มีรายได้น้อยหรือไม่มีรายได้ มาปลูกพืชผักนานาชนิด แล้วจัดตั้งเป็นกลุ่มนำผลผลิตที่ได้รับรวบรวมไปจำหน่ายทุกวันพุธที่ตลาดนัดคุรุสภาซึ่งอยู่ห่างจากบ้านไป 30กิโลเมตร และยังนำผลผลิตไปจำหน่ายที่ร้านค้าชุมชนบริเวณน้ำพุร้อนดอยสะเก็ด

นอกจากนี้ ดาวเรืองยังถ่ายทอดความรู้ให้กับผู้ที่สนใจอย่างต่อเนื่อง พร้อมเปิดบ้านเป็นศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ เปิดการอบรมเป็นระยะๆ โดยพื้นที่ของดาวเรืองสามารถรองรับผู้เข้าชมได้ 30 คน

ความมุ่งมั่นที่จะเผยแพร่ความรู้ที่ได้รับสู่วงกว้าง ทำให้ดาวเรือง เป็นหนึ่งในเกษตรกรเครือข่ายรอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่ได้รับโล่พร้อมเกียรติบัตร จากสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ.2567

จากอดีตที่ผืนป่าดอยสะเก็ดแห้งแล้งเป็นเขาหัวโล้น พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร  ได้พระราชทานพระราชดำริให้สร้างฝายชะลอน้ำ เพื่อฟื้นฟูป่าพร้อมไปกับสัตว์ป่า และพระราชทานศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางการเกษตรสมัยใหม่ เผยแพร่องค์ความรู้สู่ชุมชนโดยรอบ พร้อมไปกับการปลูกจิตสำนึกในการรักษาผืนป่า ทำให้ราษฎรสามารถใช้ประโยชน์จากพื้นที่นี้สร้างงานสร้างรายได้ สร้างความปลาบปลื้มในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น

ความรู้ที่ดาวเรืองได้รับจากการเรียนรู้ที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้ถูกนำมาปรับใช้ต่อยอดให้เหมาะสมกับพื้นที่ของตนเอง และวิถีของชุมชนตำบลป่าเมี่ยง ดาวเรืองยังเผยแพร่องค์ความรู้ที่ได้รับไปยังเพื่อนบ้านและผู้ที่มีปัญหาด้านการเกษตรและการแปรรูป จนทำให้ศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริของดาวเรือง กลายเป็นศูนย์รวมของชุมชน ในการพัฒนาพื้นที่ให้มั่นคง และสร้างความสุขอย่างพอเพียงได้อย่างยั่งยืน

บทความโดยสุวินา เอี่ยมสุทธา.