สุขจากการพัฒนา ตอน แก้มลิงดอนยาวสร้างสุขให้ชาวบรรพตพิสัย
แก้มลิงดอนยาว ตั้งอยู่ที่ตำบลบางแก้ว อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ เป็นโครงการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับไว้เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2561 ตามที่ราษฎรหมู่ที่ 7 ตำบลบางแก้ว อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ ขอพระราชทานโครงการเพื่อช่วยเหลือราษฎรซึ่งประสบปัญหาขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคและทำการเกษตรในฤดูแล้ง และประสบปัญหาอุทกภัยในฤดูฝน
นายสมชาย รุ่งรัตน์ อดีตผู้ใหญ่บ้าน หมู่5 ตำบลบ้านแดน อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ ตัวแทนเกษตรกลุ่มผู้ใช้น้ำเล่าว่าในอดีตต้องอาศัยน้ำฝนในการทำนาเท่านั้น ทำให้ทำนาได้เพียงปีละ1ครั้ง เมื่อมีแก้มลิงทำให้มีน้ำทำนามากขึ้น
สำนักงาน กปร. ได้ดำเนินงานสนองพระราชดำริสนับสนุนงบประมาณให้แก่กรมชลประทาน ในการดำเนินการขุดดินแก้มลิงพื้นที่ 80 ไร่ ลึก 4 เมตร พร้อมก่อสร้างอาคารประกอบ 3 แห่ง ประกอบด้วย อาคารบังคับน้ำรับน้ำเข้า อาคารบังคับน้ำปากเหมือง และอาคารบังคับน้ำระบายน้ำ สามารถกักเก็บน้ำได้ประมาณ 512,000 ลูกบาศก์เมตร โดยดำเนินการแล้วเสร็จในเดือนพฤษภาคม 2564 สามารถเป็นแหล่งกักเก็บน้ำไว้ใช้เพื่อการอุปโภคและบริโภคของราษฎรที่อาศัยอยู่ในเขตโครงการและบริเวณใกล้เคียง ในพื้นที่หมู่ที่ 6 และ 7 ตำบลบางแก้ว หมู่ที่ 5 ตำบลบ้านแดน จำนวน 285 ครัวเรือน รวม 950 คน อีกทั้งสามารถส่งน้ำช่วยเหลือพื้นที่การเกษตรให้แก่เกษตรกรประมาณ 1,000 ไร่ ราษฎรส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา (ข้าวพันธุ์ กข 95) และมีการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ จำนวน 3 กลุ่ม
ในโอกาสที่ นายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี ประธานอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพื้นที่ภาคเหนือ พร้อมด้วยนางสุพร ตรีนรินทร์ รองเลขาธิการ กปร. รักษาราชการแทนเลขาธิการ กปร. และคณะอนุกรรมการฯ เดินทางไปติดตามการดำเนินงานโครงการขุดลอกแก้มลิงดอนยาวพร้อมอาคารประกอบอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้รับทราบความต้องการน้ำของราษฎรที่มีอาชีพทำนา เพื่อให้สามารถทำนาได้ปีละ2ครั้ง และก่อสร้างโครงการผันน้ำจากแม่น้ำปิง-แก้มลิงดอนยาว เพื่อผันน้ำจากแม่น้ำปิงฝั่งตะวันออกเข้ามาเติมพร้อมขุดลอกเพิ่มความจุแก้มลิง
การผันน้ำดังกล่าว โครงการชลประทานนครสวรรค์ร่วมกับองค์การบริหารส่วนตำบลบางแก้ว ได้ประชุมหารือเพื่อร่วมกันเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บน้ำ โดยการก่อสร้างโครงการอาคารบังคับน้ำคลองกระดานพร้อมขุดลอกคลอง ผันน้ำจากฝั่งตะวันตกเข้ามาเติมในแก้มลิง และเตรียมวาง โครงการผันน้ำจากแม่น้ำปิง-แก้มลิงดอนยาว เพื่อผันน้ำจากแม่น้ำแม่ปิงฝั่งตะวันออกเข้ามาเติมพร้อมขุดลอกเพิ่มความจุแก้มลิงในระยะต่อไป
พระมหากรุณาธิคุณที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานแหล่งน้ำให้กับราษฎรเพื่อใช้ทำนาได้สร้างความปลื้มปีติให้กับราษฎรในพื้นที่ตำบลบางแก้ว อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์
พื้นที่ปลูกข้าวที่สำคัญในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง ดังเช่นจังหวัดนครสวรรค์ ยังคงประสบปัญหาขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง เมื่อได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ แก้ไขปัญหาน้ำให้ราษฎร ได้สร้างความผาสุกให้เกิดแก่ราษฎรอย่างยั่งยืน
บทความโดย สุวินา เอี่ยมสุทธา
